NL EN

Rassenscheiding in het Amerikaanse leger

Weinig mensen staan erbij stil dat een van de geallieerde machten die ons land bevrijdden van de racistische nazi-ideologie, zelf een strikte rassenscheiding kende. Het Amerikaanse bevrijdingsleger was een afspiegeling van een gesegregeerde samenleving, waar discriminatie aan de orde van de dag was. Afro-Amerikanen hadden officieel al sinds 1868 burgerrechten, maar van gelijke behandeling was nog lang geen sprake. Pas in 1948 werd de rassenscheiding in het Amerikaanse leger opgeheven. Het duurde nog tot 1964 tot ook segregatie in openbare ruimten landelijk verboden werd.

Foto segregatie ‘colored’ school

Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog waren de raciale spanningen in de Verenigde Staten juist toegenomen. Zwarte militairen die in de Eerste Wereldoorlog hadden meegevochten, weigerden zich na terugkomst neer te leggen bij hun tweederangs positie. Een deel van de witte bevolking vond ze maar ‘verwend door Franse vrouwen’, en pleitte juist voor een strikte handhaving van de scheiding tussen zwarte en witte soldaten.

‘All black units’ geleid door witte officieren

Dat stelde de autoriteiten voor een dilemma. Enerzijds kon de krijgsmacht alle manschappen goed gebruiken. Anderzijds wilden witte Amerikanen niet zij aan zij strijden met hun zwarte landgenoten. Het leidde tot slechts een paar experimenten met units waarin wit en zwart samenwerkten. Het overgrote deel van de zwarte soldaten diende niet in gevechtsunits, maar in servicetroepen. Deze ‘all black units’ stonden onder leiding van witte officieren en sliepen, aten en recreëerden gescheiden van hun witte landgenoten.

Zwarte soldaten van verbindingstroepen voetballen maart 1945 met spelers van MBC (Mheer Banholt Combinatie)

Vergeten bevrijders

Aan de bevrijding van Europa namen 900.000 Afro-Amerikanen deel. Ze waren relatief ruim vertegenwoordigd in het leger. Zwarte dienstplichtigen werden minder snel afgekeurd en meer dan gemiddeld meldden zwarte Amerikanen zichzelf als vrijwilliger, al was het maar om aan de armoede en discriminatie thuis te ontsnappen. Toch wilde wit Amerika geen African Americans in uniform zien. In publicaties en propaganda komen zwarte Amerikanen dan ook nauwelijks voor. Lange tijd werd hun aandeel in geschiedenisboeken verzwegen.

Henry Vanlandingham destijds gestationeerd in Berg en Terblijt

Toen de opmars van de geallieerden in Europa spaak liep bij de slag om Arnhem, bleven er langer dan gepland Amerikaanse servicetroepen in Zuid-Limburg. In totaal hebben meer dan 250.000 Amerikaanse militairen voet op Limburgse bodem gezet. Enkele duizenden van hen moeten een donkere huidskleur hebben gehad. Deze zwarte militairen kregen in Limburg een ontvangst waar ze in eigen land niet van hadden durven dromen. De Nederlanders hadden vaak nog nooit een donkere soldaat gezien, maar ontvingen ook deze bevrijders desondanks met open armen. De herinnering aan deze vergeten bevrijders wordt levend gehouden in het nieuwe boek van Mieke Kirkels, ‘Kinderen van zwarte bevrijders’.

Lees hier verder over de kinderen van zwarte bevrijders

Het bijbehorende boek ‘Kinderen van zwarte bevrijders’ is vanaf nu te koop.

“Het is een boek dat ons verrast en aan het denken zet.”
- Ad van Liempt

Bestel nu

Harold Holler, een witte Amerikaanse soldaat vertelt

“In Maastricht bezocht een groepje van zijn mannen op een avond een café. Over het algemeen deden ze dat niet, omdat ze wisten dat ze in dat soort gelegenheden niet echt welkom waren. Meestal brachten ze hun vrije tijd ‘thuis’ door, in elkaars gezelschap. In het café waren al heel wat witte Amerikaanse soldaten aanwezig, drinkend natuurlijk. Een groepje viel de zwarte soldaten lastig en maakte dat ze het café weer verlieten. Wat er precies gezegd of gedaan is, wist Harold niet, maar op weg naar hun slaapplek zijn de mannen van zijn units overvallen en in elkaar geslagen door een groep witte Amerikaanse soldaten. De jongen die altijd zo bang was geweest, werd daarbij gedood. Geen van allen wilde over het voorval praten, ook zijn eigen manschappen niet.”